Kweken Met Garland Duo Grow kweek systeem - G252
Hoe werkt een zelfwaterende kweekbak met capillaire bewatering?
Uitleg van het Garland Duogrow Zelfwaterende Plantenbak, gekoppelde reservoirs en automatische bijvulling
Planten in potten water geven lijkt eenvoudig, maar in de praktijk is het één van de grootste oorzaken van groeiproblemen. Te veel water veroorzaakt zuurstofgebrek bij de wortels, terwijl te weinig water juist groeistagnatie en stress oplevert. Handmatig water geven zorgt daarom vaak voor schommelingen: nat, droog, nat, droog.
Zelfwaterende systemen proberen dit te stabiliseren. Veel oplossingen maken gebruik van pompen, slangen of druppelaars. Dat werkt, maar brengt ook onderhoud met zich mee. Kleine openingen raken na verloop van tijd verstopt door voeding, kalk of organisch materiaal.
Er bestaat echter ook een eenvoudiger principe dat zonder techniek werkt: capillaire bewatering. Een goed voorbeeld hiervan is het Duogrow-systeem van Garland Products. Dit artikel legt uit hoe zo’n systeem technisch werkt, wat de voordelen en beperkingen zijn en hoe meerdere bakken gekoppeld kunnen worden met automatische niveauregeling.
Het basisprincipe: water van onderaf:
Bij traditionele potten wordt water van bovenaf gegeven. Het zakt door de grond heen en loopt vaak deels weg voordat wortels het kunnen opnemen.
Een zelfwaterende kweekbak pakt dit anders aan. Onder de potten bevindt zich een waterreservoir. Vanuit dit reservoir wordt water langzaam naar boven getransporteerd, richting de wortelzone. De plant haalt zelf het vocht op wanneer dat nodig is.
Dit zorgt voor een veel stabielere vochtbalans in het substraat.
Capillaire werking uitgelegd:
De kern van het systeem is capillaire werking. Dat is een natuurkundig proces waarbij water zich verplaatst door kleine poriën of vezels, zonder pomp of druk.
Hetzelfde effect zie je bij:
- een spons die water opzuigt
- een lont van een kaars
- keukenpapier dat vocht verspreidt
In een zelfwaterende kweekbak gebeurt dit met een absorberende mat of doek (vaak “wick” of FeederMat genoemd).
Deze mat:
- hangt deels in het reservoir
- ligt deels in de potgrond
Het water kruipt via de vezels omhoog en bevochtigt geleidelijk de grond rondom de wortels.
Belangrijk is dat dit langzaam en gecontroleerd gebeurt. Er wordt niets geforceerd. De grond blijft licht vochtig in plaats van doorweekt.
Opbouw van het systeem:
Een typische capillaire kweekbak zoals de Duogrow bestaat uit:
- een afgesloten waterreservoir
- een tussenplaat of tray
- twee of meer potten
- capillaire matten per pot
- een vulopening
- een waterniveau-indicator
Samen vormt dit één geïntegreerd geheel waarbij water continu beschikbaar is, maar nooit plotseling wordt toegevoegd.
Met een reservoir van ongeveer 15 liter kan zo’n systeem, afhankelijk van temperatuur en plantgrootte, meerdere dagen tot zelfs twee weken functioneren zonder bijvullen.
Effect op wortelgroei:
Water van onderaf beïnvloedt de wortelontwikkeling positief.
Omdat het vocht zich onderin bevindt, groeien wortels naar beneden op zoek naar water. Dat leidt meestal tot:
- diepere wortelontwikkeling
- betere verankering
- efficiëntere opname van water en voeding
- minder kans op wortelrot door natte bovenlagen
Daarnaast droogt de bovenkant van de pot minder snel uit, waardoor er minder vaak handmatig gegoten hoeft te worden.
Minder techniek betekent minder storingen:
Een belangrijk verschil met druppel- of irrigatiesystemen is het ontbreken van technische onderdelen.
Er zijn:
- geen pompen
- geen slangen
- geen kleine sproeiers
- geen elektronica
Daardoor kunnen er ook minder onderdelen falen of verstopt raken. Vooral bij gebruik van voeding is dat een voordeel, omdat zouten en organische resten zich normaal gesproken ophopen in leidingen.
Bij capillaire bewatering wordt het water direct vanuit het reservoir opgenomen. Er zijn geen smalle doorgangen waar vuil zich kan vastzetten.
Het systeem is daardoor relatief onderhoudsarm.
Gebruik van voeding:
Omdat water via een doek of mat wordt getransporteerd, is de oplosbaarheid van voeding belangrijk.
Alleen volledig opgeloste stoffen bewegen goed mee met het water. Vaste deeltjes blijven achter in het reservoir of kunnen de vezels vervuilen.
In de praktijk betekent dit dat we met name mineralen planten voeding kunennen aanbevelen:
- Minerale of volledige oplosbare palenten voeding werkt probleemloos
- Dikke organiche of bezinkende mengsels kunnen ophoping veroorzaken
Regelmatig schoon water gebruiken en het reservoir af en toe spoelen helpt om het systeem efficiënt te houden.
Meerdere bakken koppelen:
Een minder bekend, maar praktisch kenmerk van dit type systeem is de mogelijkheid om meerdere reservoirs met elkaar te verbinden.
Wanneer reservoirs onderling gekoppeld zijn:
- stroomt water automatisch tussen de units
- blijft het waterniveau overal gelijk
- hoef je slechts één vulpunt te gebruiken
Dit maakt het systeem schaalbaar. In plaats van elke bak afzonderlijk te vullen, beheer je één groter geheel.
Voor grotere opstellingen, zoals kassen of meerdere teeltbakken naast elkaar, bespaart dit tijd en onderhoud.
Automatische bijvulling met een vlotter:
Voor nog minder handmatig werk kan een mechanische vlotter worden toegevoegd. Dit werkt vergelijkbaar met het systeem in een toiletreservoir.
De werking is simpel:
- waterniveau daalt → klep opent
- water stroomt bij
- gewenst niveau bereikt → klep sluit
Hiermee blijft het reservoir automatisch op peil. In combinatie met gekoppelde bakken ontstaat zo een vrijwel zelfregulerend bewateringssysteem dat lange tijd zelfstandig kan functioneren.
Dit is vooral handig tijdens vakanties of bij grotere aantallen planten.
Wanneer is capillaire bewatering geschikt?
Dit type systeem werkt goed voor:
- Dieverse groenten en kruiden
- Diverse bloemen of bloeiende planten
- Tomaten
- Paprika’s
- Chilipepers
- Komkommers
- jonge planten en zaailingen
- kweek in potten of bakken
- situaties waar regelmaat belangrijk is
Voor zeer droge, snel drainerende substraten of extreem grote planten kan aanvullend water geven soms nodig blijven, maar voor de meeste toepassingen biedt het een stabiele basis.
Dus in het kort kunnen we zeggen:
Capillaire zelfwaterende kweekbakken laten zien dat automatisch water geven niet ingewikkeld hoeft te zijn. Door gebruik te maken van natuurkundige principes in plaats van techniek ontstaat een systeem dat:
- continu water beschikbaar maakt
- wortels stimuleert om dieper te groeien
- minder onderhoud vraagt
- nauwelijks kan verstoppen
- uitbreidbaar is met gekoppelde reservoirs
- automatisch bij te vullen is met een vlotter
Het is daarmee een praktische oplossing voor wie planten gelijkmatig wil bewateren zonder afhankelijk te zijn van pompen of complexe irrigatiesystemen.
Eenvoud blijkt in dit geval juist de kracht.
Garland Duogrow Zelfwaterende Plantenbak met Reservoir – G252 | Garland Products | Greensell
06-23797852